Naar de inhoud
Techniek

In één keer uit de bunker: lees je misser, ken de winterregels en oefen deze winter in het zand

In een greenbunker verlies je slagen bij de tweede poging, niet bij de eerste. Lees wat je mislukte slag deed, haal de ene fout weg die erachter zat, pas je aan nat herfstzand en wind aan, ken de winterregels van je club en weet wanneer een putt, een chip of onspeelbaar verklaren de slimmere uitweg is.

La rédaction Panxis Golf, Nederland-desk (Daan van der Berg) · · 10 min
Een diepe greenbunker vóór een green met een gele vlag, met een moeras en dennenbomen op de achtergrond
Photo andrew shelley / Pexels

Kort

  • Blijft de bal liggen, dan ging de club te diep of te traag; vliegt hij over de green, dan raakte je eerst de bal; raakt hij de rand, dan ging het blad dicht.
  • Korte backswing, volle finish en een punt vijf centimeter achter de bal lossen de meeste fouten op; de strepenoefening in het zand laat in tien swings zien waar je club instapt.
  • Nat, aangedrukt herfstzand vraagt een rechter blad en een kleinere swing; is een bunker grond in bewerking of staat er water in, dan ontwijk je volgens Regel 16.1c zonder strafslag in de bunker of met één strafslag erbuiten.
  • Uit een ondiepe bunker is de putter vaak veiliger, en Regel 19.3 laat je met twee strafslagen buiten de bunker ontwijken als de rand te hoog is.

Een greenbunker kost je zelden een slag door de eerste poging. Hij kost je slagen door de tweede: de bal blijft liggen, je stapt er gefrustreerd weer in, je slaat te snel en een bogey wordt een triple. Deze gids heeft daarom één doel, en dat is niet “word een goede bunkerspeler”. Het doel is: de eerste slag gaat eruit, op de green of op zijn minst op het gras. Daarvoor kijk je naar wat je laatste mislukte slag deed, haal je de ene fout weg die erachter zat, pas je je aan het natte herfstzand aan en weet je wanneer je de explosieslag beter helemaal kunt laten liggen. Met daarna de regels, de winterregels van je club en waar je deze winter nog zand vindt om te oefenen.

Waarom het de eerste keer misgaat

De basis staat in onze uitleg over de bunkerslag: blad open, voeten in het zand, achter de bal het zand raken en doorzwaaien. De meeste golfers kennen dat rijtje. Het probleem zit ergens anders. Een bunkerslag krijg je één keer, onder druk, zonder oefenswing in het zand, en op een gewone clubronde sla je er misschien twee of drie. Op zo weinig herhalingen slijt niemand een techniek in.

Daarom draait “in één keer eruit” minder om perfecte techniek en meer om het wegnemen van jouw ene fout. Wie in het zand blijft hangen, heeft zelden vijf problemen. Het is er meestal één, en die geeft elke keer hetzelfde resultaat. De bal vertelt je welke.

Kijk wat de bal deed

Verander nog niets. Denk aan de laatste bunkerslag die misging en stop hem in een van deze vier vakjes.

De bal kwam een meter vooruit en bleef in de bunker. De club ging te diep, te langzaam, of allebei. Duikt de voorkant van het blad het zand in, dan remt het zand de club af en is er geen snelheid meer over om de bal over de rand te tillen. Dit is de meest voorkomende fout bij spelers met een hoge handicap, en hij komt bijna altijd uit angst: je bent bang dat de bal te ver gaat, dus je houdt in.

De bal vloog over de green. Je raakte eerst de bal, of bijna eerst. Zonder zand tussen blad en bal stuurt een sandwedge met bunkersnelheid de bal dertig, veertig meter weg. Oorzaken: je probeert de bal netjes van het zand te plukken, de bal ligt te ver naar achteren in je stand, of je komt met je borst omhoog tijdens de swing.

De bal raakte de rand en rolde terug. De bal kwam te laag weg. Het blad ging dicht in de swing, de bal lag te ver naar achteren, of je speelde met een pitching wedge met een rechte voorkant. De hoogte van een bunkerslag komt van loft die open blijft terwijl de club door het zand gaat.

De bal kwam er net uit, tot op de voorgreen. Dat is geen mislukking, dat is het doel. Je staat op het gras. Neem dit resultaat dankbaar aan en werk pas aan lengte als de andere drie fouten verdwenen zijn.

Per fout één oplossing

Bleef hij liggen? Dan is snelheid je enige taak. Maak de backswing korter, tot ongeveer schouderhoogte, en zwaai door tot een volledige finish met je handen minstens zo hoog als bovenin. Een korte backswing met een lange doorzwaai kan niet afremmen. Kijk daarna naar het blad: wijst de voorkant naar het zand in plaats van naar de lucht, draai het dan iets open voordat je de grip pakt. Dan raakt de ronde zool, de bounce, als eerste het zand en glijdt de club door in plaats van te graven.

Vloog hij over de green? Verleg je doel. Kijk niet meer naar de bal. Kies een korrel zand vijf centimeter achter de bal, of stel je daar een streep voor, en kijk alleen nog naar dat punt. Leg de bal net voor het midden van je stand, voor de meeste spelers ter hoogte van de hak van je voorste voet, en houd je gewicht de hele slag iets op je voorste been. Wie met zijn gewicht achterblijft, gaat scheppen, en dan raakt de voorkant van het blad de bal halverwege.

Raakte hij de rand? Houd het blad naar de lucht gericht. Zet het blad open voordat je de grip pakt en voel dat de palm van je achterste hand na de slag nog naar boven wijst in plaats van over te rollen. De bal hoort niet achter in je stand. Is de rand echt hoog, dan is een lob wedge van 58 of 60 graden de club. Heb je die niet, lees dan het stuk hieronder over wanneer je geen explosieslag speelt.

De oefening voor alle drie. Trek in een oefenbunker met je club een rechte streep dwars door je stand. Maak tien swings zonder bal en probeer elke keer op of net na de streep het zand te raken. Kijk naar het spoor dat je achterlaat. Leg daarna een bal vijf centimeter voor de streep en herhaal. Begint het spoor elke keer op de streep en loopt het een paar centimeter voorbij de plek van de bal, dan kom je eruit.

Herfstzand is geen zomerzand

Dezelfde swing geeft in november een heel andere slag dan in juli. In Nederland spelen we in deze maanden met drie dingen tegelijk: regen, wind en kou.

Nat, aangedrukt zand. Na een paar dagen regen ligt het zand in veel bunkers vast en zwaar. De club graaft dan niet, maar stuitert op het oppervlak, en een wedge met veel bounce kan zo de bal midden raken. Zet het blad rechter dan normaal, raak het zand iets dichter bij de bal, zo’n twee à drie centimeter erachter, en maak een kleinere swing. Vast zand gooit de bal sneller en lager weg, en hij rolt verder na de landing.

Plassen in de bunker. Staat er water in de bunker, of komt het water omhoog als je je voeten neerzet, dan is dat tijdelijk water. Daar hoef je niet uit te spelen; verderop staat hoe je zonder strafslag ontwijkt.

Wind. Met wind tegen komt een hoge bunkerslag korter aan dan je denkt, met wind mee rolt hij verder door. Op een open polderbaan of langs de kust maakt dat op twintig meter al verschil. Wind tegen: iets meer swing. Wind mee: mik op de voorkant van de green.

Voel het zand met je voeten. Je mag het zand niet met je club testen, maar je mag je voeten indraaien om een stand in te nemen. Let op hoe ver ze wegzakken. Zakken ze makkelijk een paar centimeter weg, dan is het zand zacht: blad verder open, harder zwaaien. Bewegen ze nauwelijks, dan is het vast: blad rechter, kleinere swing. Die informatie heb je nodig, en ze valt volledig binnen de regels.

Wanneer je beter geen explosieslag speelt

In één keer eruit betekent soms dat je juist niet de slag speelt die je ooit leerde.

Putten. Is de bunker ondiep, de rand laag of afwezig, het zand vast en ligt er geen lange graskraag tussen jou en de green, dan is de putter vaak de veiligste club in je tas. Sla stevig, ongeveer twee keer zo hard als dezelfde afstand op de green, met de bal iets achter het midden van je stand. Een putt die zes meter van de vlag eindigt, is beter dan een explosieslag die in het zand blijft.

Chippen. Ligt de bal schoon op vast zand en is de rand laag, dan speel je een pitching wedge of ijzer 9 als een chip: bal achter, handen voor de bal, geen zand meenemen. De bal rolt eruit als een bump and run. Dit is een slag waarbij je eerst de bal raakt, dus hij vraagt een goede ligging en een rustige swing.

Zijwaarts of achteruit. Is de rand tussen jou en de vlag te hoog voor je club, zoek dan het laagste stuk van de bunkerrand en speel daar uit, ook als je volgende slag daardoor langer wordt. Een bogey na een zijwaartse slag vergeet je. Een triple onthoudt iedereen.

Onspeelbaar verklaren. Regel 19.3 laat je de bal in een bunker onspeelbaar verklaren. Met één strafslag mag je ontwijken met slag-en-afstand, recht naar achteren ontwijken in de bunker of zijwaarts ontwijken binnen twee clublengtes, maar de bal moet dan in de bunker blijven. Met in totaal twee strafslagen mag je recht naar achteren ontwijken buiten de bunker, op de lijn van de vlag door de plek waar je bal lag. Voor een ingebedde bal onder een hoge rand is die optie met twee strafslagen vaak beter dan nog twee pogingen. Let op: de vrije ontwijking voor een ingebedde bal geldt alleen in het algemeen gebied, niet in een bunker.

De regels in het zand, ook in de winter

Regel 12.2 is korter dan veel golfers denken.

  • Je mag niet opzettelijk het zand aanraken om het te testen, en je mag het zand met je club niet raken direct voor of direct achter de bal, bij een oefenswing of tijdens de backswing.
  • Je mag wel losse natuurlijke voorwerpen zoals bladeren en takjes weghalen, je voeten indraaien voor je stand, op je club leunen om te rusten, je andere clubs in de bunker neerleggen en de bunker aanharken uit zorg voor de baan. Dat aanharken mag alleen de omstandigheden voor je slag niet verbeteren.

Grond in bewerking. In de winter kan de commissie van je club een bunker, of een deel ervan, als grond in bewerking (GUR) aanwijzen, bijvoorbeeld als hij onder water staat of wordt opgeknapt. Dat is een abnormale baanomstandigheid. Volgens Regel 16.1c heb je dan twee keuzes: zonder strafslag ontwijken binnen de bunker, of met één strafslag recht naar achteren ontwijken buiten de bunker. Hetzelfde geldt voor tijdelijk water in een bunker.

Winterregels verschillen per club. Er is geen landelijke winterregeling: elke club bepaalt zelf of er wintergreens, wintertees en matten gelden en wat er met de bunkers gebeurt, en de uitleg op de websites loopt sterk uiteen. Kijk daarom voor je ronde naar de baanstatus en de plaatselijke regels van de dag. Wat vorige week gold, kan na een nacht vorst anders zijn.

Waar je deze winter nog bunkerslagen oefent

De swing is zelden het probleem. Het probleem is dat je bijna nooit in zand staat. Veel oefenfaciliteiten hebben geen of maar een kleine oefenbunker, en in de winter is die soms dicht of niet aangeharkt.

  • Vraag het voor je gaat. Kijk op de website van je club of bel de receptie: is de oefenbunker open, en geldt er deze week iets bijzonders? Dat ene antwoord bepaalt waar je deze winter je zandwerk doet.
  • De pro van je club. Een bunkerles is een van de snelste lessen die er zijn: een PGA Holland-professional ziet in drie swings waar je club het zand raakt. Vraag om een korte-spelles in een echte bunker, niet om een les op de drivingrange, en neem je eigen sandwedge mee.
  • Duinbanen langs de kust. Banen als de Noordwijkse, Kennemer bij Zandvoort en de Haagsche liggen in de duinen. Hun ondergrond is zand, en na een regenbui staan de bunkers daar minder lang onder water dan op een polderbaan op klei. Speel je daar in de winter, reken dan op meer wind en op zand dat sneller droog en los wordt.
  • Thuis, als de baan dicht is. De strepenoefening werkt ook op een golfmat met een handdoek. Leg de handdoek vlak achter de bal en maak swings die de mat net voor de bal raken en de handdoek nooit. Dat traint hetzelfde instappunt als in het zand.

Voordat je de bunker in stapt

Loop dit rijtje elke keer af, in deze volgorde, en je eerste slag gaat vaker in één keer de bunker uit.

  1. Kijk naar de rand en kies waar je eruit gaat, niet waar de vlag staat.
  2. Kies de slag: explosieslag, putt, chip of zijwaarts eruit. Werkt niets, denk dan aan onspeelbaar.
  3. Check de plaatselijke regels van vandaag: is deze bunker grond in bewerking of staat er water in?
  4. Pak je wedge met de meeste loft, zet het blad open voor je de grip pakt en pak de grip twee centimeter korter vast.
  5. Draai je voeten in en voel het zand: zacht betekent blad verder open en harder zwaaien, vast betekent blad rechter en kleiner zwaaien.
  6. Kies een punt vijf centimeter achter de bal en kijk daarnaar, niet naar de bal.
  7. Korte backswing, volle finish, handen hoog. En hark de bunker aan als je eruit stapt.

In één keer eruit is net zo goed een kwestie van beslissingen als van swingen. Neem de juiste beslissing, en je swing heeft een veel makkelijkere taak.

Is één artikel per dag niet genoeg?

De maandbrief bundelt wat de moeite waard was, zonder ruis.

Ook lezen

Parcours de notre annuaire

Golfbaan Crimpenerhout

Geopend in 2008 in de Krimpenerwaard naar ontwerp van Bruno Steensels: een korte, waterrijke polderbaan met slope 107 en een ontvangst die spelers steeds…

Golfbaan Delfland

In 2000 geopend in Schipluiden als eerste grote pay-and-play-baan van Nederland: 27 holes van Gerard Jol, aflopende greens, water overal, en starttijden die uitlopen.

Golfbaan het Woold

Aan de rand van De Groote Peel: negen holes in 2000, de Vier Eijckenbaan van Han Wessels in 2011, op tachtig hectare zand dat…