Naar de inhoud
Techniek

De pitch van 50 meter: drie backswings, één ritme, en wat klei, duin, wind en matten veranderen

Vijftig meter is te ver voor een chip en te kort voor een volle wedge, en dus wordt het een slag vol afremmen of gehaaste handen. Met drie vaste backswinglengtes en één ritme beslis je vooraf, en in een uur oefenen vind je je eigen afstanden. Plus wat de Nederlandse winter met die getallen doet.

La rédaction Panxis Golf, Nederland-desk (Daan van der Berg) · · 11 min
Op een fairway staat een golfer in een broek met blauw camouflagemotief bij de bal, zijn wedge achter de bal geplaatst
Photo cottonbro studio / Pexels

Kort

  • Kies vooraf een van drie lengtes van je linkerarm, acht, negen of tien uur, en laat die lengte de afstand bepalen in plaats van je handen.
  • Houd voor alle drie hetzelfde ritme aan, tel "een, twee", en eindig minstens zo lang als je backswing: een finish die bij de bal stopt verraadt afremmen.
  • Zoek in een sessie van een uur met veertig ballen de wedge waarmee je middelste swing rond 50 meter landt, en schrijf je drie carry-afstanden op.
  • Een mat vergeeft wat gras afstraft, op natte klei mik je op de vlag, op duinzand en in de wind neem je minder loft met dezelfde swing, en in het voorjaar meet je opnieuw.

Vijftig meter is de afstand die bijna niemand oefent. Te ver voor een chip, te kort voor een volle wedge, en dus slaan de meeste golfers hem met een volle backswing en een angstig afremmen, of met een korte backswing en een plotselinge stoot naar de bal. Beide missers hebben dezelfde oorzaak: de swing heeft geen vaste lengte, en dus proberen je handen tijdens de downswing de snelheid nog te schatten. In dit stuk lees je hoe het anders kan. Je kiest een van drie backswinglengtes, houdt voor alle drie hetzelfde ritme aan en laat de lengte de afstand bepalen. Het kost je één oefensessie om het op te zetten, en het houdt stand op de baan, waar deze slag meestal opduikt na een mislukte drive of een layup die te kort bleef. En omdat het november is, kijken we ook naar wat natte klei, duinzand, wind, wintergreens en de matten op de range met je getallen doen.

Waarom 50 meter lastiger voelt dan 90

Van 90 meter maken de meeste spelers een gewone swing met een pitching wedge of een gap wedge. De beweging is vertrouwd en de afstand komt uit de club. Van 50 meter heb je geen club die met een volle swing zo ver gaat, dus je moet er iets af halen. Daar begint het gedoe, want er zijn veel manieren om snelheid uit een swing te halen en de meeste worden ter plekke verzonnen.

De klassieke misser is afremmen. De backswing gaat te ver, halverwege de downswing merkt je hoofd dat de bal over de green gaat vliegen, en je handen vertragen de club vlak voor de bal. Het blad draait, het laagste punt verschuift en de bal komt vet of dun van de club. De omgekeerde misser is de korte, hakkende backswing met daarna een klap uit de handen. Op een goede dag gaat dat goed, onder druk gaat het mis, want snelheid die uit de handen komt is het eerste wat verandert als je zenuwachtig bent.

De oplossing is niet meer talent. Het is een systeem waarin de beslissing valt voordat de swing begint, zodat er tijdens de swing niets meer te schatten valt.

Drie backswinglengtes, gemeten aan je linkerarm

Het beeld van de klok is de eenvoudigste manier om een backswinglengte te beschrijven. Stel je voor dat je het midden van een wijzerplaat bent, gezien door iemand die recht voor je staat. Kortespelcoach Dave Pelz heeft dat beeld populair gemaakt, en veel leraren gebruiken er inmiddels hun eigen versie van.

Voor de slag van 50 meter gebruik je drie standen van je linkerarm (voor een rechtshandige speler), niet van de schacht van de club.

Kort: linkerarm op ongeveer acht uur. Je handen komen ongeveer op heuphoogte, de schacht wijst schuin omhoog achter je. Met een sand wedge is dit meestal de swing voor ruwweg 25 tot 35 meter.

Midden: linkerarm op negen uur. De arm staat evenwijdig aan de grond, en met een normale polsbuiging wijst de schacht naar de lucht. Bij veel clubgolfers met een middenhandicap komt een sand wedge of een lob wedge vanuit deze stand dicht bij 50 meter uit. Dit is de swing waar je de hele slag omheen bouwt.

Lang: linkerarm op ongeveer tien uur. Iets meer draai, iets meer arm. Met een sand wedge gaat dat vaak 55 tot 65 meter, met een gap wedge verder.

Die afstanden zijn een bandbreedte en geen belofte. Ze hangen af van je snelheid, de loft van je wedges en de bal die je speelt. Verderop vervang je ze door je eigen getallen.

Eén controle is belangrijker dan de precieze stand. Je arm moet elke keer op dezelfde plek stoppen als je voor die lengte kiest. Laat iemand een paar swings van voren filmen met je telefoon, of zet hem zelf tegen je tas. Veel spelers voelen een swing tot negen uur en maken er in werkelijkheid half elf van, en dan is meteen duidelijk waarom hun pitches van 50 meter achter de green belanden.

Eén ritme voor alle drie

De tweede helft van het systeem is ritme. Als de lengte eenmaal gekozen is, probeert de downswing niet sneller of langzamer te gaan. De swing werkt als een slinger: hoe verder hij naar achteren gaat, hoe meer snelheid hij op de weg terug opbouwt, zonder dat je er iets extra voor hoeft te doen.

Tellen helpt. Zeg “een” als je de club naar achteren neemt en “twee” als je doorzwaait, met dezelfde pauze tussen de twee woorden bij de korte, de middelste en de lange swing. De lange swing legt in dezelfde tijd een grotere weg af, dus hij is sneller. Je hoefde hem niet sneller te maken, dat deed de lengte voor je.

Aan de finish zie je of het ritme klopte. Een goede pitch eindigt minstens zo lang als de backswing. Ging de backswing tot negen uur, dan hoort de club op drie uur of verder te eindigen, met je borst naar het doel gedraaid. Een finish die bij de bal stopt is het duidelijkste teken van afremmen, en dat zie je zelf, daar heb je geen leraar voor nodig.

Wat je wilt voorkomen is de backswing die onderweg langer wordt omdat de vlag ver lijkt. Dat is het moment waarop je moet vertrouwen op het getal dat je gekozen had. Een handbreedte extra backswing klinkt als niets, maar bij een korte slag zie je hem terug als een bal die over de green vliegt.

Opstelling voor een bal die landt en blijft liggen

Een pitch is geen volle swing, dus de opstelling is iets smaller en iets meer naar voren.

  • Voeten iets dichter bij elkaar dan bij een volle wedge, met de linkervoet een beetje open.
  • De bal in het midden van je stand voor een normale hoogte. Een bal te ver naar achteren geeft een lage slag die doorrolt.
  • Je gewicht iets meer op links, en daar laat je het, zodat het laagste punt voor de bal blijft.
  • Pak de club een paar centimeter korter vast. Dat maakt hem korter en geeft meer controle zonder dat je swing verandert.

Laat je lichaam doordraaien. De meeste pitches die links gaan of dun van het blad komen, worden alleen met de armen geslagen terwijl de borst stilvalt. Armen en borst horen tegelijk aan te komen, met de handen iets voor de club in het treffen en de bounce van de wedge die het gras mag raken.

Wil je meer weten over hoe bounce bij deze manier van raken werkt, dan lees je dat in ons stuk over wedges kiezen.

Welke wedge voor 50 meter

Je middelste swing hoort met één wedge 50 meter te gaan. Doet hij dat niet, dan heb je twee mogelijkheden: de lengte veranderen of de club veranderen. Een andere club is vaak het betere antwoord, omdat je drie lengtes dan hetzelfde blijven.

Bij spelers die wat langzamer zwaaien is de club voor 50 meter vaak de gap wedge, bij spelers met meer snelheid de lob wedge. Voor de meeste spelers met een middenhandicap zit de sand wedge daartussen. Zeker weten doe je het pas als je het meet, en daar is de sessie hieronder voor.

De andere twee wedges houd je achter de hand voor de hoogte die je nodig hebt. Een wedge met meer loft gaat met dezelfde middelste swing hoger en ligt sneller stil, handig over een bunker naar een vlag vlak achter de rand. Een wedge met minder loft vliegt lager en rolt meer uit, handig tegen de wind in of naar een vlag achter op de green.

Eén uur om je drie getallen te vinden

Je hebt een range met grasafslagplaatsen nodig of een oefenterrein met doelen op bekende afstand, een afstandsmeter en een stuk of veertig ballen.

Stap een. Pak je sand wedge. Sla tien ballen met de korte swing, tien met de middelste en tien met de lange, steeds met dezelfde telling. Mik niet op een doel, mik op een swing die elke keer hetzelfde is.

Stap twee. Meet waar elke groep landt, niet waar hij stil komt te liggen. Laat de twee slechtste ballen van elke groep weg en schrijf de gemiddelde carry van de andere acht op.

Stap drie. Zit de middelste swing ver van 50 meter af, herhaal dan stap een en twee met de gap wedge of de lob wedge, tot een van beide met de middelste swing dicht bij 50 meter landt.

Stap vier. Speel een kort spelletje. Kies een doel, kies een lengte en een club, en sla één bal. Wissel bij elke bal van doel, net als op de baan. Tien slagen op die manier leren je meer dan vijftig vanaf dezelfde plek.

Schrijf de drie getallen op een stukje tape op de schacht of op een kaartje in je tas. In ons langere stuk over wedgelengtes lees je hoe je hetzelfde idee uitbreidt naar al je wedges.

Waar de pitch van 50 meter in de Nederlandse winter verandert

Matten in plaats van gras. Op veel Nederlandse ranges sla je in de winter van matten, en grasranges waren al schaars. Een mat vergeeft een slag die net te vroeg de grond raakt, terwijl het gras daar meteen een vette bal van maakt. Een pitch die op de mat perfect aanvoelt, kan op de baan dus vet zijn. Heeft je club een oefenterrein of een kortespelgebied waar je van gras mag pitchen, gebruik dat dan voor de sessie hierboven. Kijk wel eerst op het bord, want op sommige oefengreens mag je alleen putten en chippen. Op de mat kun je nog prima de lengtes en de telling inslijpen, zolang je de carry die je daar meet niet als je baangetal behandelt.

Polderbanen op natte klei. Klei houdt in november water vast. De bal ligt zacht, soms met modder eraan, en een wedge die een fractie te vroeg de grond raakt, graaft zich in in plaats van te stuiteren. Houd hier de bal in het midden en je gewicht echt links, en laat de bounce zijn werk doen in plaats van de bal op te scheppen. In de koude, vochtige lucht vliegt een pitch van 50 meter ook iets minder ver dan in de zomer, en op een zachte green blijft hij bijna liggen waar hij landt. Mik dus op de vlag zelf en niet op een plek ervoor die je in juli liet uitrollen.

Duinbanen en banen op zand. Zand laat water snel door, dus na een regennacht kan een duinbaan ’s middags al stevig zijn. De fairways zijn strak en de bal ligt dicht op de grond. Een wedge met veel bounce kan daar van de grond afspringen en de bal in het midden raken. Speel op zo’n ligging je middelste swing met een wedge met minder loft, de bal een fractie naar achteren, en reken op wat meer uitrol na de landing.

Wind. Aan de kust en op een open polderbaan staat er in november zelden geen wind. Een hoge pitch met een lob wedge krijgt dan een flinke zet mee, terwijl een lagere bal er veel minder last van heeft. Juist hier betaalt het systeem zich uit: je houdt de middelste swing en hetzelfde ritme, en je pakt een wedge met minder loft. Harder slaan tegen de wind in is precies de reflex die de backswing langer en het ritme sneller maakt. Meer over spelen in de wind lees je in ons stuk over golfen in de wind.

Wintergreens en plaatsen. Clubs schakelen bij vorst, onderhoud of aanhoudende regen geheel of gedeeltelijk over op wintergreens, meestal een korter gemaaid stuk fairway voor de echte green. Zo’n wintergreen is kleiner en de bal stuitert er minder voorspelbaar. Een pitch van 50 meter naar een wintergreen vraagt dus vooral een betrouwbare carry, en die heb je na je sessie op papier. Veel clubs staan in de wintermaanden “plaatsen” toe op de fairway via een plaatselijke regel. De NGF legt daar geen landelijke regel voor vast, de commissie van je club beslist, en je vindt het op het bord bij de eerste afslagplaats of in de baanstatus. Mag het, dan haal je de bal uit een kale of modderige plek, en dat maakt een strakke pitch een stuk minder spannend.

Als de baan dicht is. Een simulator meet de carry, en dat is nuttig, maar op de meeste indoormatten is het laagste punt te makkelijk. Gebruik vorstdagen om de drie lengtes en de telling voor de spiegel in te slijpen, zonder bal. Wat je in de winter binnen kunt doen, lees je in ons stuk over de golfwinter in Nederland. Meet je getallen in het voorjaar opnieuw op gras, als de baan weer droog en de lucht weer warmer is, in plaats van op je winterkaartje te blijven varen.

Wat je meeneemt naar de baan

  • Drie lengtes met je linkerarm: acht, negen en tien uur. Weet welke je maakt voordat je begint.
  • Eén telling voor alle drie, en een finish die minstens zo lang is als de backswing.
  • Eén wedge waarmee je middelste swing rond 50 meter landt, gevonden op de range en niet geraden.
  • Op natte klei: bal in het midden, gewicht links, mik op de vlag. Op duinzand en in de wind: minder loft, zelfde swing.
  • Je getallen opgeschreven, en in het voorjaar opnieuw gemeten op gras.
  • Twijfel je, dan is een langere swing met een wedge met meer loft veiliger dan een korte, gehaaste klap.

Een pitch van 50 meter die elke keer op de green landt, levert je meer op dan een paar meter extra met de driver. Er is geen nieuw materiaal voor nodig en geen talent dat je nog niet hebt, alleen drie standen, één ritme en een uur eerlijk meten. Doe die sessie deze maand, desnoods op de mat, en stop het kaartje in je tas voor je volgende winterronde.

Is één artikel per dag niet genoeg?

De maandbrief bundelt wat de moeite waard was, zonder ruis.

Ook lezen

Parcours de notre annuaire

Golfvereniging De Woeste Kop

In 1983 opgericht in De Braakman, sinds 1988 op de Smitsschorre bij Axel: par 72 over ruim 5.500 meter, door spelers de beste baan…

Golfvereniging Reymerswael

Sinds 1986 bij Rilland, waar Zeeland, Brabant en Vlaanderen elkaar raken: par 71 over 5.944 meter, elf par 4's, en wind die de baan…

Hilversumsche Golf Club

In 1910 aangelegd op het zand van het Gooi en in 1927 door Harry Colt uitgebreid: de bekendste heidebaan van Nederland, par 72, met…