Naar de inhoud
Toernooien

Matchplay voor beginners: putts geven, slagen verrekenen en waarom het je handicap niet raakt

In matchplay kost een rampzalige hole je precies één hole. Hoe je de stand bijhoudt, wanneer je een putt of hole mag geven, hoe je handicapslagen verrekent, welke regels anders werken dan in strokeplay en waarom een match in Nederland niet voor je handicap telt.

La rédaction Panxis Golf, Nederland-desk (Daan van der Berg) · · 10 min
Een verlaten green in de herfst, een gele vlag op de voorgrond, voor een rij hoge bomen waarvan sommige oranje en paars kleuren
Photo Abdel Achkouk / Pexels

Kort

  • Je speelt hole voor hole tegen één tegenstander. De match is voorbij zodra iemand meer holes voorstaat dan er nog over zijn, zoals bij 4 en 3.
  • Volgens Regel 3.2b mag je op elk moment een slag, een hole of de match geven. Wat je gegeven hebt, kan niet worden herroepen of afgewezen.
  • De NGF beveelt voor individueel matchplay 100 procent aan: de ander krijgt het verschil in baanhandicap, op de holes met stroke index 1 en hoger.
  • Matchplay is in Nederland geen qualifying spelvorm, dus een match verandert je handicap niet. De algemene straf wordt verlies van de hole.

Op een natte zaterdag in december, met een wintergreen op de zevende en de wind recht door de polder, is een stablefordkaart vooral een lijst met nullen. Eén bal in de sloot en je ronde is weg. Speel je dezelfde negen holes als matchplay tegen een clubgenoot, dan kost die sloot je precies één hole. Op de volgende tee staat het gewoon weer open. Daarom is matchplay de spelvorm die het best past bij beginnende golfers en bij de korte, koude dagen van nu. In dit stuk lees je hoe je een match telt, wanneer je een putt of een hole mag geven, hoe je handicapslagen verrekent, welke regels anders werken dan in strokeplay, en wat de NGF zegt over matchplay en je handicap.

Je speelt tegen één persoon, hole voor hole

In strokeplay tel je al je slagen op en vergelijk je aan het eind één totaal. In matchplay is elke hole een kleine wedstrijd op zich. Wie op een hole de minste slagen nodig heeft, strafslagen meegeteld, wint die hole. Hebben jullie hetzelfde aantal, dan eindigt de hole gelijk en verandert er niets aan de stand. Het maakt dus niet uit of je met een zeven of met een twaalf verliest. Het is één hole.

De stand druk je niet uit in slagen maar in holes. Heb je na vijf holes er drie gewonnen en je tegenstander één, dan sta je 2 up. Je tegenstander staat dan 2 down. Staan jullie gelijk, dan heet dat all square. Die Engelse woorden gebruiken Nederlandse golfers gewoon, ook op de baan van je eigen club.

Een match is afgelopen zodra iemand meer holes voorstaat dan er nog te spelen zijn. Sta je na de vijftiende hole 4 up, dan heb je gewonnen met 4 en 3, ook al zijn er nog drie holes over. Die mag je uitlopen voor de lol, maar ze tellen niet meer. Staat iemand precies evenveel holes voor als er nog over zijn, bijvoorbeeld 3 up met nog drie te gaan, dan noemen golfers dat dormie. De achterstaande speler moet dan alles winnen om nog gelijk te komen. Het woord staat niet meer in de officiële regels, maar je hoort het op elke club.

Staat het na de laatste hole gelijk, dan bepaalt de wedstrijdcommissie wat er gebeurt. In een knock-out van de club wordt meestal doorgespeeld vanaf hole 1 tot iemand een hole wint. Speel je onderling, spreek dat dan op de eerste tee af. Een gelijkspel is ook gewoon een uitslag.

Een handige gewoonte is de stand hardop te zeggen op weg naar elke tee. “Jij staat 1 up na zes” kost twee tellen en voorkomt dat jullie op de zestiende green discussiëren over hole vier. Zet op je kaart naast elke hole een plus, een min of een nul, dan kun je het later altijd nalezen.

Geven: de putt die je niet meer hoeft te maken

Het leukste aan matchplay vinden veel nieuwe spelers het geven. Volgens Regel 3.2b mag je je tegenstander op elk moment een slag, een hole of zelfs de hele match geven, zolang de uitslag nog niet vaststaat. Een gegeven putt geldt als gemaakt, en de bal mag door wie dan ook worden opgepakt. Je moet het wel duidelijk maken, met woorden of met een gebaar, bijvoorbeeld door de bal terug te tikken naar je tegenstander. En wat je gegeven hebt, staat vast. De regels zeggen het letterlijk: het geven is definitief en kan niet worden herroepen of afgewezen.

In strokeplay bestaat zoiets niet. Daar moet je elke hole uitholen, en wie een bal oppakt zonder uit te holen en dat niet herstelt, is gediskwalificeerd. In matchplay is een korte putt die je tegenstander geeft gewoon klaar.

Twee dingen om te onthouden. Geef op de eerste holes ook al eens een putt van een halve meter, dat zet meteen een prettige toon. Dat je tegenstander jou op de zeventiende een putt van een meter toch laat maken, is geen onvriendelijkheid, dat hoort bij het spel. En als de hole verloren is, pak je je bal op. Ligt je tegenstander in twee op de green en zoek jij met je vierde slag nog een weg tussen de bomen, geef dan de hole en loop door. Zo gaat een match een stuk sneller dan een strokeplayronde.

Ga er nooit van uit dat een putt gegeven is omdat dat op de vorige hole ook gebeurde. Heb je niets gehoord, dan put je uit.

Waar matchplay anders werkt dan strokeplay

De meeste regels zijn in beide spelvormen hetzelfde. Een paar werken anders, en juist die verrassen wie zijn eerste match speelt.

De algemene straf is verlies van de hole. Waar je in strokeplay twee strafslagen krijgt, verlies je in matchplay de hole. Sla je met de verkeerde bal, of raak je in de bunker het zand met een oefenswing, dan gaat de hole naar je tegenstander. Een vijftiende club in je tas is een apart geval. Dan wordt de stand van de match aangepast met één hole voor elke hole waarop je de overtreding beging, met een maximum van twee holes.

De volgorde van spelen telt. Wie het verst van de hole ligt, speelt eerst. Speel je toch voor je beurt, dan krijg je geen straf, maar volgens Regel 6.4a mag je tegenstander je slag laten vervallen. Je speelt dan opnieuw, in de goede volgorde. Wie ooit een mooie chip naast de vlag heeft zien schrappen, vergeet die regel nooit meer.

Je moet je aantal slagen melden. Vraagt je tegenstander tijdens of na een hole hoeveel slagen je hebt gemaakt, dan moet je volgens Regel 3.2d het juiste aantal noemen. Heb je een strafslag opgelopen, dan meld je dat zo snel als redelijk mogelijk is, ook als niemand ernaar vraagt. Een verkeerd aantal dat je niet op tijd herstelt, kan je de hole kosten.

Oefenen op de baan mag voor een match. In strokeplay mag je op de wedstrijddag niet op de baan oefenen voor je ronde. In matchplay mag dat volgens Regel 5.2a wel. Een club kan dat met een plaatselijke regel verbieden, dus kijk eerst op het mededelingenbord voor je op de negende green gaat putten.

Twijfel los je samen op. Denk je dat je tegenstander een regel overtreedt, zeg het dan meteen. Komen jullie er in een clubwedstrijd niet uit, dan kun je om een uitspraak vragen. Doe dat op tijd, in de regel voordat een van jullie op de volgende hole afslaat.

Slagen verrekenen als jullie handicap verschilt

Speel je tegen iemand met een veel lagere handicap, dan is het pas een eerlijke wedstrijd als jij slagen krijgt. In de Wegwijs in Handicapping beveelt de NGF voor individueel matchplay 100 procent aan. Jullie zoeken allebei in de handicapslagentabel je baanhandicap op voor de tee waarvan je speelt. De laagste speelt dan zonder slagen, de ander krijgt het verschil.

Een voorbeeld. Mirjam heeft voor de gele tee een baanhandicap van 16, Joost van 29. Joost krijgt dertien slagen. Die mag hij niet zelf verdelen. Op elke scorekaart staat een rij met de stroke index, die de holes rangschikt van 1, de moeilijkste, tot 18. Joost krijgt een slag op de holes met stroke index 1 tot en met 13. Maakt hij op zo’n hole een vijf, dan telt die als netto vier. Maakt Mirjam daar ook vier, dan eindigt de hole gelijk.

Veel Nederlandse beginners spelen hun eerste jaren met handicap 54, en dan kan het verschil groter zijn dan achttien. Stel dat Joost tegen een clubgenoot met een baanhandicap van 52 speelt. Het verschil is 23. Die clubgenoot krijgt dan op elke hole een slag, en op de holes met stroke index 1 tot en met 5 nog een tweede. In de GOLF.NL-app en in de clubsoftware zie je op welke holes je slagen krijgt, dus je hoeft het niet uit je hoofd te doen.

Noem elkaar op de eerste tee je handicap en spreek af hoeveel slagen er gegeven worden. Regel 3.2c maakt dat jullie verantwoordelijkheid. Geef je een te hoge handicap op en verandert dat het aantal slagen, dan word je gediskwalificeerd, tenzij je het herstelt voordat je tegenstander zijn volgende slag speelt. Een te lage handicap levert geen straf op, je speelt dan gewoon met minder slagen. Het veiligst is om samen even in de app te kijken.

Waarom matchplay in november goed uitkomt

De omstandigheden werken nu tegen je score. De grond is zacht, de greens zijn trager of liggen op een tijdelijke plek, en op veel banen mag je volgens een plaatselijke regel je bal plaatsen op de fairway. Eén bal kwijt in de natte bladeren kost je in een strokeplayronde al snel drie slagen. In matchplay verlies je er één hole mee, en dat is het.

Het gaat ook sneller. Gegeven putts en opgegeven holes scheelt op elke green tijd, en rond de kortste dag gaat de zon in Nederland al rond half vijf onder. Een match die op 5 en 4 eindigt, laat je op tijd binnen zijn voor de soep. Voor wie bang is een flight op te houden, is dat net zo belangrijk als de uitslag.

En matchplay beloont wat een beginner zelf in de hand heeft. Je hoeft niet elke grote score te vermijden. Je moet de bal vaak genoeg in het spel houden om een paar holes te winnen. Dat maakt het meteen een goede oefening in keuzes maken. Ligt je tegenstander in de sloot, speel dan veilig naar het midden van de green. Sta je 2 down met nog drie te gaan, dan kun je het je permitteren om op de vlag te spelen. Speel je om iets kleins, een kop koffie of € 2 in de pot, dan wordt elke putt vanzelf een beetje spannender.

Waar je in Nederland deze winter een match speelt

Matchplay telt niet voor je handicap. Dat is het grootste verschil met landen als de Verenigde Staten. In de Wegwijs in Handicapping noemt de NGF de spelvormen die in Nederland qualifying zijn: strokeplay, Stableford, Maximum score en tegen par/bogey. Matchplay staat daar niet tussen. Een match levert dus geen dagresultaat op, ook niet als je met een marker speelt. Dat maakt het juist ontspannen. Wil je in de winter wel een qualifying kaart lopen, dan kan dat, want Nederland kent geen gesloten handicapseizoen. De baan moet dan wel aan de voorwaarden voldoen, zoals hooguit één tijdelijke green per negen holes.

Je eigen club. Kijk in de wedstrijdkalender of er een winterladder, een matchplaybeker of een andere knock-out loopt. Vaak heb je dan een paar weken per ronde en spreek je zelf met je tegenstander een dag af. Voor een eerste stap in wedstrijdgolf is dat ideaal, want er kijkt maar één persoon mee. Staat er niets op de kalender, vraag dan een clubgenoot met een vergelijkbare handicap voor een vaste match op zondagochtend.

De NGF-competitie in het voorjaar. De competitie van de NGF is volgens het competitiereglement een serie matchplaywedstrijden tussen clubteams, met greensomes of foursomes en singles. Bij de volwassenen wordt zonder handicapverrekening gespeeld, alleen in de jeugdcompetities met. Wie deze winter een paar matches speelt, staat in het voorjaar beter voorbereid op de vraag of hij in een team wil.

Kijken hoe de besten het doen. Op 13 september 2026 won Europa op Bernardus Golf in Cromvoirt de Solheim Cup met 15 tegen 13, het grootste golfevenement dat ooit in Nederland werd gehouden, en helemaal in matchplay. Het winnende punt kwam van Carlota Ciganda, die haar single tegen Jennifer Kupcho met 4 en 2 won. Zoek de samenvattingen nog eens op. Je ziet er gegeven putts, dormiestanden en spelers die op 2 down ineens alles op de vlag zetten.

Ben je nieuw in wedstrijden, lees dan ook onze stukken over je eerste clubwedstrijd en over de spelvormen die je op een club tegenkomt. En wil je weten hoe je baanhandicap precies tot stand komt, dan helpt onze uitleg over je handicap zelf narekenen.

Je eerste match in het kort

  • Zoek allebei je baanhandicap op voor de tee waarvan je speelt. De laagste krijgt nul, de ander het verschil, op de holes met stroke index 1 en hoger.
  • Spreek op de eerste tee af wat er gebeurt als het na de laatste hole gelijk staat.
  • Zeg de stand hardop op elke tee en zet een plus, min of nul op je kaart.
  • Geef korte putts duidelijk, ga nooit uit van een gegeven putt en pak je bal op als de hole verloren is.
  • Onthoud de drie verschillen met strokeplay: verlies van de hole in plaats van twee slagen, de volgorde van spelen en je aantal slagen melden als ernaar gevraagd wordt.
  • Reken er niet op dat de match je handicap verandert. In Nederland telt matchplay daar niet voor.

Een eerste match is een rustige manier om aan wedstrijdgolf te wennen. Je speelt tegen één persoon, één hole tegelijk, en je slechtste hole van de dag telt maar één keer.

Hoe dit stuk tot stand kwam: de qualifying spelvormen, de aanbevolen 100 procent voor individueel matchplay en de wintervoorwaarden komen uit de NGF-handleiding Wegwijs in Handicapping (versie oktober 2024), de opzet van de NGF-competitie uit het NGF Competitiereglement 2024, de regelteksten uit de Nederlandse vertaling van de Golfregels op randa.org, en de uitslag van de Solheim Cup uit de wedstrijdverslagen van 13 september 2026. De spelers en handicaps in de voorbeelden zijn verzonnen.

Is één artikel per dag niet genoeg?

De maandbrief bundelt wat de moeite waard was, zonder ruis.

Ook lezen

Parcours de notre annuaire

DSV Concordia

Een Delftse omnivereniging uit 1885 die sinds 1973 golf aanbiedt: negen korte holes van 69 tot 138 meter, qualifying, naast de voetbalvelden en het…

Edese Golf Club Papendal

In 1978 opgericht in Ede en uitgeweken naar Papendal: een heidebaan op Veluws zand, par 71 met slope 138, hoogteverschillen en geen druppel water.

Golfclub Meerssen

In 1987 opgericht als oefenclub, nu negen holes in het Zuid-Limburgse heuvelland: zeven par 3's, twee korte par 4's, en hoogteverschillen die de clubkeuze…