Stableford, matchplay, foursome: kies de spelvorm

Het meeste amateurgolf wordt als strokeplay gespeeld, de vorm die amateurs het slechtst past. Eén rampenhole verpest de kaart, de ronde duurt vier en een half uur, en iedereen holt uit van een meter op een hole die allang verloren is. Je club draait elke week betere vormen.

Het argument is niet dat strokeplay slecht is. Het is de eerlijkste test van het spel en daarom gebruikt het profgolf hem. Het argument is dat de vorm ontworpen is voor spelers wier slechtste hole een bogey is, en dat iemand wiens slechtste hole een 9 is, gemeten wordt met een instrument dat voor iemand anders is gebouwd.

Stableford, de vorm die bij je golf past

Punten tegen par met handicap: twee voor een netto par, drie voor een netto birdie, vier voor een netto eagle, één voor een netto bogey, en daaronder niets.

Het gevolg is precies de winst. Een ramp kost twee punten in plaats van zes slagen, en omdat nul nul blijft, neem je op zodra je niet meer kunt scoren, wat de ronde flink versnelt en iedereen de vierde putt bespaart.

Voor iemand met zes pars, acht bogeys en vier drama’s wordt een ontmoedigende 96 een keurige 32 punten en een ronde die de moeite van het afmaken waard is. Het verandert ook de strategie in de goede richting: op een hole waar je niets meer kunt scoren valt niets te beschermen, en op een hole waar een netto birdie in zicht is, is de agressieve lijn de juiste. Het ijkpunt is 36 punten; daarboven was het een goede dag.

Matchplay, waar de hole de eenheid is

Je wint, verliest of deelt elke hole en de teller begint opnieuw. Een negen op de vierde kost precies één hole, net als een bogey zou doen.

Die vergevingsgezindheid verandert hoe je speelt. Durf is juist als je achterstaat en fout als je voorstaat, het geven van een korte putt is een tactisch middel, en de speler die uit de hole ligt hoort op te nemen om iedereen tijd te besparen.

Ook de regels wijken nuttig af: je speelt op volgorde van afstand in plaats van ready golf, je mag op elk moment een putt of een hole geven, en de straf voor buiten de beurt spelen geldt anders dan in strokeplay. De slagen die je krijgt worden verdeeld over de holes volgens de slagenindex op de kaart, meestal over een percentage van het verschil in speelhandicap, en verrassend veel wedstrijden worden beslist doordat iemand niet wist waar zijn slagen vielen.

Scramble en bedrijfsdagen

Iedereen slaat af, het team kiest de beste bal, iedereen speelt vanaf daar, en zo verder tot in de hole.

Zwakkere spelers leveren putts en af en toe een wedge, sterkere dragen de afslagen, en niemand zoekt de hele dag ballen tussen de bomen. Het is de vorm voor bedrijfsdagen, goededoelendagen en elke groep waarin de handicaps van 6 tot 28 lopen, en het is de enige vorm waarin een beginner op een grote baan een goede dag heeft.

Veelgebruikte varianten schrijven een minimum aantal afslagen per speler voor, wat voorkomt dat één lange speler het hele team draagt en de dag voor iedereen interessanter maakt.

Fourball en foursome

In een fourball speelt iedereen zijn eigen bal en telt het beste resultaat van het koppel op elke hole. Het is de ontspannen, sociale vorm waarin een partner met een slechte dag het team niets kost, en het is de standaard van veel clubcompetities.

In een foursome delen twee partners één bal en slaan ze om beurten, de een van de oneven holes en de ander van de even. Het is snel, gespannen, en de meeste amateurs hebben het nooit geprobeerd.

Een foursome duurt ongeveer drie uur, want er zijn half zoveel slagen en je wacht nooit op vier spelers. Het leert bovendien meer over baanstrategie dan een maand strokeplay, omdat elke beslissing genomen wordt met het oog op de volgende slag van iemand anders: je stopt met greens aanvallen en begint met je partner een volle wedge overlaten.

Negen holes tellen ook

Met veel compacte banen en negenholesbanen in het land is de ronde van negen holes na het werk het golf dat veel Nederlanders het meest spelen, en het is ook de vorm die het beste past bij een avond in juni.

Negen holes zijn geldig voor je handicap in het wereldhandicapsysteem via de NGF, dus een dinsdagavond telt gewoon mee. Dat is nuttige informatie voor wie denkt dat alleen achttien holes iets waard zijn: je speelhandicap blijft actueel met alleen avondrondes.

Greensome, chapman en de kleinere vormen

Een greensome laat beide partners afslaan, houdt de beste afslag aan en speelt daarna om en om. Het combineert de veiligheid van fourball op de tee met de snelheid van foursome, en het is het beste compromis voor twee spelers van verschillend niveau.

De chapman, ook pinehurst genoemd, laat beide partners afslaan, daarna elkaars bal spelen voor de tweede slag, en pas dan kiezen en om en om verder spelen: ingewikkelder, en uitstekend om een koppel in balans te brengen.

Skins kennen de hole toe aan wie hem alleen wint en schuiven de inzet door bij gedeelde holes, waardoor op hole veertien nog iedereen meedoet. En negenpuntenspelen werken uitstekend voor een flight van drie, wat anders altijd het lastige aantal is.

Welke kaarten tellen voor je handicap

In het wereldhandicapsysteem kunnen de meeste van deze vormen worden ingeleverd, maar niet allemaal en niet altijd zoals je denkt.

Stableford- en matchplaykaarten lever je in met het meest waarschijnlijke resultaat op holes die je niet hebt uitgespeeld. Scramblescores tellen niet, omdat je je eigen bal niet hebt gespeeld, en foursome evenmin, om dezelfde reden.

Wie op zijn handicap let, vraagt dus vóór inschrijving welke wedstrijden qualifying zijn, en onthoudt dat een ronde die onder de regels is gespeeld ingeleverd hoort te worden, of het resultaat nu bevalt of niet.

Welke vorm voor welke dag

• Alleen of met z’n tweeën, voor een echte test: strokeplay.
• Clubwedstrijd of een ronde die goed moet eindigen: stableford.
• Een even sterke vriend en een weddenschap: matchplay.
• Gemengde niveaus, bedrijfsdag, groep van acht: scramble.
• Twee uur en één partner: foursome of greensome.
• Een flight van drie met grote niveauverschillen: negen punten.

Waar je deze vormen in Nederland vindt

De meeste Nederlandse clubs draaien een wekelijkse stableford, een matchplaybeker over het seizoen, bedrijfsscrambles en een of twee greensomedagen. Het secretariaat houdt de wedstrijdkalender bij, inschrijven kost meestal een paar euro ter plaatse, en het is de kortste weg naar het deel van golf dat mensen aan het spelen houdt.

Ben je geen clublid, dan is er meer mogelijk dan je denkt: een NGF-registratie zonder club houdt je handicap bij, en veel banen organiseren open wedstrijden en avondcompetities waarvoor geen greenfee/”>lidmaatschap nodig is. De banenzoeker van golf.nl laat zien welke locaties bij jou in de buurt open staan, en de NGF legt uit welke rondes meetellen voor je handicap.

Het foursome is de enige vorm die je waarschijnlijk zelf moet organiseren, want buiten de competitie staat hij zelden op de kalender. Twee koppels, één bal per koppel, drie uur op een doordeweekse avond: het is één keer per seizoen de moeite waard, al was het maar als les. Panxis Golf heeft geen commerciële band met de genoemde clubs of organisaties.

Vraag de wedstrijdkalender op

Die kalender is de kortste weg naar het golf dat spelers vasthoudt, en hij hangt meestal op een bord waar leden jarenlang langslopen zonder te kijken. Vraag de pro of het secretariaat welke wedstrijd geschikt is voor iemand die er nog nooit een heeft gespeeld, en schrijf je daarvoor in.