Negen holes en par-3: de meest onderschatte golf

De meest onderschatte golf van Nederland wordt gespeeld op negenholesbanen en par 3-banen, meestal door mensen die geen vijf uur hebben en hebben uitgerekend dat ze die ook niet nodig hebben.

Het is bovendien het deel van het aanbod waarin ons land bijzonder goed is voorzien, juist door het ruimtegebrek dat het golf hier op andere punten beperkt. Wie dat aanbod gebruikt, speelt meer rondes per seizoen dan wie op achttien holes wacht.

Negen holes is een echte ronde

Het duurt ongeveer twee uur, kost ruwweg de helft en is qualifying voor de handicap onder het wereldhandicapsysteem, net als achttien holes. Er is geen enkel opzicht waarin het minder telt.

Voor iemand met een baan en kinderen is negen holes na het werk het verschil tussen wekelijks en maandelijks spelen, en dat verschil is groter dan welke technische verbetering ook. Het aantal gespeelde rondes is de variabele die het spel van een clubgolfer het sterkst bepaalt.

Par 3-banen zijn waar de slagen zitten

Ongeveer twee derde van de slagen van een amateur valt binnen 100 meter, en een par 3-baan is een uur van niets anders. Het is de efficiëntste training in golf, vermomd als een ronde.

De prijs staat vaak in de buurt van een mand ballen, en de opbrengst is aanzienlijk hoger: je speelt vanaf echte liggingen, naar echte greens, met een consequentie per slag. Geen enkele range biedt die combinatie, en het is precies de combinatie waarin het korte spel zich ontwikkelt.

Nederland is er ongewoon goed van voorzien

Door ruimtegebrek zijn hier veel compacte banen, korte banen en negenholesbanen aangelegd, en dat is een zegen die de meeste leden van grote clubs negeren.

Ze zijn goedkoop, dicht bij huis, en meestal te spelen zonder lang van tevoren te reserveren. Veel ervan hebben bovendien geen speeleisen, wat betekent dat je er iemand mee naartoe kunt nemen die nog geen baanpermissie heeft.

Negen holes goed spelen is een andere oefening

Met de helft van de holes weegt één rampenhole naar verhouding twee keer zo zwaar. Negenholesgolf beloont daarom een voorzichtige afslag en een approach naar het midden van de green nog sterker dan achttien holes.

Het is ook het juiste formaat om iets te testen. Eén regel per ronde, bijvoorbeeld hout 3 van elke tee of altijd het midden van de green, geeft na negen holes een duidelijk antwoord en kost een avond in plaats van een zaterdag.

De avondronde

In juni houdt het licht tot na tienen, en negen holes aan het eind van de dag is de goedkoopste golf op de prijslijst, vaak voor enkele tientallen euro’s, op een vrijwel lege baan.

Neem een halve set, loop, en speel twee ballen vanaf de ongemakkelijke plekken als er niemand achter je is. Zo verandert een ronde in een oefensessie zonder dat het als oefenen voelt, en het tempo is twee uur voor negen holes zonder ooit te haasten.

Voor beginners is het de juiste plek

Wie voor het eerst een baan op gaat, hoort dat op een par 3-baan of negen holes te doen, en niet op een volle 18-holesbaan op zaterdagochtend. Er staat niemand te wachten, de slagen zijn kort genoeg om te lukken, en een ronde duurt lang genoeg om leuk te zijn en kort genoeg om dat te blijven.

Het is ook waar de etiquette het makkelijkst te leren is: waar je loopt, hoe je een bunker harkt, wanneer je klaar staat. Die dingen leren op een lange baan met druk van achteren is de reden dat sommige mensen na twee rondes niet terugkomen.

Wat een kort baantje niet is

Het is geen mindere vorm van golf, en dat is de enige weerstand die overwonnen moet worden. Een par 3-baan met greens van hetzelfde niveau als de grote baan stelt precies dezelfde vragen aan je korte spel, en die vragen bepalen je score.

Het is wel een ander soort test. Wie zijn drives wil oefenen, moet ergens anders zijn, en wie een wedstrijdritme zoekt, komt er niet aan zijn trekken. Voor alles wat binnen 120 meter gebeurt, is er geen betere plek.

Wat het kost, en wat je bespaart

Negen holes kost op de meeste Nederlandse banen ruwweg de helft van achttien, en op sommige minder dan dat in de daluren. Een par 3-baan zit daar nog eens onder, soms rond de prijs van een mand rangeballen.

De echte besparing zit in de tijd. Twee uur inclusief aankleden en rijden is voor de meeste mensen elke week beschikbaar, en vijf uur maar één keer per maand. Wie zijn golf om dat gegeven heen organiseert, speelt drie keer zo vaak.

Negen holes en je handicap

Een negenholesronde levert een resultaat op dat in het wereldhandicapsysteem wordt aangevuld tot een volledige score, zodat hij meetelt in je gemiddelde. Praktisch betekent dat: een dinsdagavond telt, en wie vooral negen holes speelt, houdt gewoon een actuele handicap.

Twee praktische punten. Lever ook de matige negenholeskaarten in, want een handicap die alleen uit goede avonden bestaat, staat je later in de weg. En controleer bij welke lus je speelt, want banen met meerdere lussen hebben per lus een eigen course rating en slope.

Voor gevorderden: het uur dat het meest oplevert

Speel een par 3-baan met één bal en een kaart, maar tel niet je score: tel je up-and-downs. Negen holes leveren zo negen kansen op precies de vaardigheid die de meeste slagen bespaart, en na drie rondes weet je je percentage.

Het alternatief is even effectief en oncomfortabeler: speel elke hole vanaf de plek waar je eerste bal eindigde, maar met de verkeerde stok voor de tweede slag. Dat dwingt je slagen te improviseren die je op een oefengreen nooit tegenkomt en die op een grote baan wel degelijk voorkomen.

De korte baan als thuisbaan

Er is een categorie golfers voor wie een negenholesbaan geen tussenoplossing is maar de beste optie: wie twee keer per week een uur of twee heeft, wie net begint, wie met kinderen speelt of wie na een blessure terugkomt.

Veel negenholesbanen bieden een lidmaatschap dat een fractie kost van dat van een achttienholesclub, inclusief onbeperkt spelen en vaak inclusief de oefenfaciliteiten. Voor iemand die veertig keer per jaar negen holes speelt, is dat een betere aankoop dan tien keer achttien holes op een dure baan, en het levert bovendien meer gespeelde holes op.

De sociale kant werkt er anders en vaak beter. Kleine banen hebben vaste avondgroepen waar je zonder afspraak bij aansluit, en de drempel om alleen te komen en te worden ingedeeld is er lager dan op een grote club.

Wat een goede korte baan onderscheidt

Niet de lengte maar de greens. Een par 3-baan met greens die net zo worden onderhouden als die van de grote baan, met echte glooiingen en bunkers op de juiste plek, stelt precies dezelfde vragen aan je korte spel als een championshipbaan.

Een baan met vlakke greens en zand dat nooit wordt aangeharkt, oefent alleen je volle swing en die oefen je goedkoper op de range. De vraag bij de receptie is dus eenvoudig: worden de greens hetzelfde onderhouden als op de grote baan, en zijn er echte bunkers?

Waar je ze in Nederland vindt

Begin met de banenzoeker van golf.nl, die de negenholes- en par 3-banen vermeldt, ook de kleine die in de glossy gidsen ontbreken, en die per locatie de speeleisen laat zien. Dat is de meest complete bron en hij is gratis.

In de Randstad en rond de grote steden zijn de negenholesbanen en golfcentra met een korte baan de best bereikbare optie, vaak zonder reservering en met daltarieven na een bepaald uur. In de regio liggen ze op korte afstand van elkaar en zijn ze doorgaans nog goedkoper.

Veel clubs hebben bovendien een par 3-baan of oefenbaan naast de grote baan liggen waar de leden nauwelijks komen. Ben je lid, dan is de vraag aan het secretariaat eenvoudig: bestaat hij, en op welke tijden is hij vrij. Panxis Golf heeft geen commerciële band met de genoemde banen of organisaties.

Het bezwaar, en waarom het niet klopt

Het meest gehoorde bezwaar is dat negen holes geen echte ronde zijn en dat een par 3-baan geen echt golf is. Het eerste is aantoonbaar onjuist, want de handicap denkt er anders over. Het tweede is een kwestie van smaak die zelden standhoudt na een middag op een goede korte baan.

Wat er wel achter zit, is een verwachting: een dag golf hoort een halve zaterdag te duren. Voor wie die tijd heeft, is dat prima. Voor iedereen die haar niet heeft, is de keuze niet tussen negen en achttien holes, maar tussen negen holes en niets.

Wat een korte ronde met je tempo doet

Negen holes worden bijna altijd sneller gespeeld dan de eerste negen van een volledige ronde, en dat komt niet doordat spelers zich haasten maar doordat de baan leger is en flights kleiner. Twee spelers doen er anderhalf tot twee uur over.

Dat heeft een neveneffect dat weinig mensen verwachten: je speelt beter. Een ritme zonder wachten houdt de aandacht vast, en de fout die na twintig minuten stilstaan op een tee ontstaat, komt niet voor. Wie zijn score op negen holes vergelijkt met zijn eerste negen op een volle zaterdag, ziet dat verschil terug.

Deze maand te doen

• Zoek de dichtstbijzijnde negenholes- en par 3-baan en kijk naar het daltarief.
• Speel een maand lang één keer per week negen holes na het werk.
• Neem iemand die nooit heeft gespeeld mee naar de par 3-baan in plaats van naar de range.
• Test één verandering per negenholesronde, met één regel.

Achttien holes is het formaat dat golf heeft geërfd, niet het formaat dat de meeste mensen in een week kwijt kunnen.

Waar je dit op de baan merkt

Drie korte banen of negenholesbanen uit onze gids, open voor iedereen.

• De Strijensche Golfclub: Sinds 1973 in de Hoeksche Waard: negen echte holes met par 35 en een par-3-baan van zes ernaast, samen vijftien, tussen oude bomen en water.
• Doornse Golfclub: Opgericht op 10 maart 1993 op een voormalig bosbad in Doorn: zes par-3-holes werden er negen in 1996, onderhouden door vrijwilligers naast de greenkeepers.
• Domburgsche Golf Club: Op 5 juli 1914 geopend naar ontwerp van Charles Warren: de oudste duinbaan van Nederland, negen holes par 35, met bomkraters uit de oorlog in het terrein.

Wij hebben deze banen niet gespeeld; elke pagina zegt waarop zij zich baseert.