Chippen: de drie slagen die alles dekken

De meeste golfers kennen tien manieren om te chippen en beheersen er geen. Drie zijn genoeg: de lage roller, de gewone pitch en het hoge zachte slag voor als er echt geen ruimte is. Je kiest op basis van de grond, niet op basis van de loft van je wedge.

Dat is meteen de kern van het probleem. Amateurs kiezen hun stok uit gewoonte, meestal de meest gelofte wedge in de tas, en passen daarna hun beweging aan de stok aan. Goede korte spelers doen het omgekeerd: ze kijken naar de ligging en naar de ruimte tot de vlag, en de stok volgt.

Twee vragen voordat je een stok pakt

Hoeveel green ligt er tussen jou en de vlag, en waar ligt de bal op? Veel green en een schone ligging betekent rollen. Bijna geen green, of een bunker ertussen, betekent vliegen. De stok volgt uit die twee antwoorden en niet uit gewoonte.

De achterliggende rekensom is eenvoudig: een bal die rolt is voorspelbaar, een bal die vliegt is dat minder. Elke meter die je de bal laat rollen in plaats van vliegen, haalt risico uit de slag. Daarom kiest een goede speler de minst gelofte stok die het karwei klaart.

Op een duinbaan met harde, droge grond loopt de bal veel verder door dan op een polderbaan die het water vasthoudt. Zelfde slag, andere stok, en dat zie je alleen door te kijken. Trap in het voorbijgaan even met je hak in de aanloop naar de green: dat vertelt je meer dan de afstandsmeter.

De lage roller, je standaardslag

Een ijzer 8 of 9, bal iets achter het midden, gewicht op de voorste voet en een beweging ter lengte van een putt, met de handen licht voor de bal. De bal komt laag naar buiten, landt een meter of twee op de green en rolt naar de hole.

De clubkop hoeft nooit onder de bal door, en daarom vergeeft deze slag het meest: zelfs een licht dikke of dunne raakplek levert nog een bruikbaar resultaat op. Bij een lobwedge is datzelfde foutje een slag die vijf meter tekort komt of over de green vliegt.

De vuistregel voor de verhouding: met een ijzer 8 vliegt de bal ongeveer een derde en rolt hij twee derde; met een pitching wedge is het ongeveer de helft; met een wedge van 56 graden vliegt hij twee derde. Wie die drie verhoudingen kent, kiest zijn stok in twee seconden.

De gewone pitch, rond twintig meter

Pitching wedge of 52 graden, bal in het midden, armen en lichaam draaien samen, geen actieve handen. De bal draagt de helft van de afstand en rolt de rest.

De klassieke fout is afremmen vlak voor de bal, meestal omdat de speler halverwege de beweging beseft dat hij te hard is begonnen. Kies daarom eerst een landingspunt, maak een beweging die precies dáár uitkomt, en laat de loft het werk doen in plaats van de polsen.

Het hoge zachte slag, als er niets is

Vlag vlak bij de rand, bunker ervoor, green die van je wegloopt: open het blad van een wedge van 56 of 60 graden, sta iets breder, en zwaai langs je lichaamslijn met het blad open door de bal heen.

Het is de minst vergevende slag in de tas en de slag die het vaakst ongeoefend wordt geprobeerd. Twee voorwaarden zijn niet onderhandelbaar: een schone ligging met gras onder de bal, en het lef om door te zwaaien. Ontbreekt een van beide, speel dan de roller en accepteer een putt van vier meter.

De gewoonte van het landingspunt

Amateurs mikken op de vlag. Betere spelers mikken op een plek ter grootte van een bord, kijken ernaar tijdens de proefswing en raken hem dan. Je lengtecontrole verbetert zonder enige technische verandering, omdat het brein eindelijk een doel krijgt dat het kan inschatten.

Zeg het landingspunt hardop tijdens een oefenronde. Het klinkt onnozel en het werkt: het dwingt je een beslissing te nemen voordat je de stok achterwaarts beweegt, en de meeste mislukte chips zijn beslissingen die halverwege de swing nog niet genomen waren.

Wind hoort bij het korte spel

In Nederland waait het bijna altijd, en een bal die drie seconden in de lucht hangt is overgeleverd aan die wind. Dat is het sterkste argument voor de lage roller: hij blijft laag, hij rolt, en de wind krijgt er geen grip op.

Bij harde wind verandert ook de standaardkeuze rond de green: waar je bij windstil weer een pitch zou spelen, speel je nu een roller met twee stokken minder loft. En bij wind in de rug landt de bal harder dan je verwacht, wat opnieuw richting de bal over de grond wijst.

Natte greens en zachte aanlopen

Van oktober tot april houdt de Nederlandse ondergrond water vast, en dat verandert het korte spel volledig. De bal stopt sneller na de landing, de aanloop naar de green rolt niet mee, en een chip die in augustus vier meter doorrolde blijft in november liggen waar hij valt.

De correctie is niet meer loft maar een landingspunt dichter bij de vlag. En let op de ligging: in nat gras zakt de bal iets weg, waardoor de leading edge er eerder onder duikt. Zet in die situatie de bal een fractie verder naar achteren en houd het gewicht voor.

Waar je dit in Nederland oefent

Het chippinggebied van je eigen baan is het hele antwoord, en het is meestal inbegrepen bij de greenfee of het lidmaatschap. Toch is het niet overal beschikbaar: veel locaties hebben een puttinggreen waar chippen verboden is, en dat bordje is soms de enige aankondiging. Vraag het bij de receptie voordat je een emmer koopt.

Openbare banen en de grotere golfcentra hebben vaker een volledig shortgame-gebied en verkopen dagkaarten zonder ronde; dat is voor dit onderdeel de beste prijs-kwaliteitverhouding van het land. De banenzoeker van golf.nl laat zien welke locaties bij jou in de buurt toegankelijk zijn.

Voor de roller is een stuk gazon genoeg: het is toch de slag die je het vaakst zou moeten spelen, en tien minuten per week thuis met een ijzer 8 doen meer voor je scorekaart dan een rangeabonnement. Twijfel je aan bounce of grind van je wedge, dan controleren gespecialiseerde golfwinkels met een eigen werkplaats dat, en een les korte spel bij de pro van je club is het best bestede lesuur dat de meeste amateurs nooit boeken. Panxis Golf heeft geen commerciële band met de genoemde organisaties.

De fout die iedereen maakt

Bijna alle mislukte chips hebben dezelfde oorzaak: de poging de bal omhoog te helpen. Het gewicht verplaatst naar achteren, de handen komen achter de bal, en de leading edge raakt de bal halverwege, met de bekende schietende bal over de green tot gevolg.

De correctie is één beeld: het gewicht blijft op de voorste voet en de borst blijft over de bal, van begin tot eind. De loft van de stok doet het werk met het omhoog krijgen; jouw taak is de bal eerst te raken en pas daarna de grond, precies zoals bij een ijzerslag.

Wat je deze week oefent

• Drie ballen vanaf dezelfde plek met drie verschillende stokken. Kijk hoe de rol verandert.
• Twintig lage rollers met een ijzer 8 voordat de lobwedge tevoorschijn komt.
• Noem je landingspunt hardop voor elke chip, een hele ronde lang.
• Voel met je hak of de aanloop hard of zacht is, voordat je kiest.

Twee van deze drie slagen vragen geen nieuwe techniek, alleen het besluit om minder loft te nemen dan je gevoel ingeeft.