Veertien clubs: het gat in je tas vinden

De regels staan veertien stokken toe. De meeste amateurs dragen er veertien, gebruiken er negen, en hebben ergens in het midden van de tas een gat van dertig meter dat hen een slag per ronde kost. Een set samenstellen is rekenen, geen winkelen.

Het loont om de tas één keer per seizoen als een systeem te bekijken in plaats van als een verzameling losse aankopen. De vraag is niet welke stok goed is, maar welke afstanden je moet kunnen spelen en of elke stok in de tas er één van dekt.

Begin met je echte carry-afstanden

Niet die ene keer met de wind mee. Het getal dat terugkomt. Schrijf de carry op van elke stok van driver tot lobwedge, gemeten over tien ballen, en negeer zowel de beste als de slechtste.

Zodra de lijst er staat, zie je meestal twee dingen: een gat van meer dan vijftien meter ergens in de reeks, en twee stokken die vrijwel even ver gaan. Dat is de hele diagnose, en ze kost een half uur.

Doe die meting bij voorkeur binnen, met een launchmonitor, want dan speelt de wind niet mee. Reken er wel bij dat je op de baan in Nederland zelden onder ideale omstandigheden speelt: de getallen zijn een basis, geen belofte.

De bovenkant van de tas

Veel golfers dragen een hout 3 dat ze van de grond niet omhoog krijgen en een hout 5 dat nooit meedoet. Beide staan er omdat ze bij de set zaten, niet omdat ze een afstand dekken.

Is het hout 3 alleen een afslagstok, houd hem dan en laat het hout 5 weg. Of vervang beide door een hout 4 of een sterke hybride, die van de grond makkelijker vliegt en op een natte fairway aanzienlijk meer vergeeft.

Lange ijzers of hybrides

Een ijzer 4 vraagt clubhoofdsnelheid om te vliegen. Een hybride met dezelfde loft start hoger, landt zachter en komt veel beter uit de rough, wat op natte Nederlandse banen het hele argument is.

Twee hybrides in plaats van ijzer 4 en 5 is de betrouwbaarste verbetering voor een middenhandicap, en het is ook de wissel waar spelers het langst tegen aanhikken. De reden is esthetisch: een hybride ziet er in de tas anders uit. De scorekaart heeft daar geen mening over.

Het gat onder de pitching wedge

Moderne pitching wedges zijn sterk gelofd, vaak 44 of 45 graden, terwijl de sandwedge op 56 staat. Dat is twaalf graden verschil en ongeveer dertig meter waarin je niets hebt.

Een gapwedge van 50 of 52 graden sluit dat gat, en het is de meest voorkomende fout in de samenstelling van een amateurtas. Kijk dus eerst welke loft er op je pitching wedge gegraveerd staat voordat je aanneemt dat het wel goed zit: dat getal verschilt per merk en per model.

Bounce op natte grond

Veel bounce past bij zachte ondergrond en bij zand, weinig bounce bij vaste grond en strakke liggingen. Dat is voor Nederland geen detail, want de ondergrond verandert hier per seizoen ingrijpend.

Op een polderbaan in het voorjaar vergeeft meer bounce meer, omdat de zool over de zachte grond glijdt in plaats van erin te duiken. Op een duinbaan in augustus laat minder bounce de voorrand werken bij een strakke ligging. Wie één set wedges heeft, kiest de middenweg: een sandwedge met ruime bounce en een gapwedge met minder.

De putter telt mee

Hij is één van de veertien en verantwoordelijk voor ongeveer veertig procent van je slagen, en toch komt hij in dit soort overzichten meestal niet voor. De relevante vraag bij de samenstelling is simpel: is hij op jouw lengte en lie gezet?

Zo niet, dan is dat de goedkoopste aanpassing van de hele tas en de enige die elke hole meetelt. Alles wat hierboven staat over gaten en afstanden gaat over vijf tot acht slagen per ronde; de putter gaat er over dertig.

En haal er dan iets uit

Een hybride en een gapwedge erbij betekent dat er twee stokken weg moeten, meestal het ijzer 3, het tweede fairwayhout of de lobwedge die één goede slag op vijf oplevert.

Veertien is een maximum, geen doel. Een tas met twaalf stokken die je alle twaalf vertrouwt, verslaat een volle tas met drie passagiers, en hij is bovendien lichter om te dragen. Tel bij twijfel hoe vaak je een stok in vijf ronden hebt gebruikt: één keer is geen plek in de tas waard.

De seizoenscontrole

Doe de hele oefening in de winter, wanneer indoorstudio’s rustig zijn en er niets van afhangt. Meet je afstanden, teken de reeks uit, en kijk waar de gaten zitten voordat de nieuwe modellen in maart in de etalage staan.

Dat volgorde-detail scheelt geld. Wie in de winter meet, koopt gericht en vaak tweedehands; wie in maart in de winkel begint, koopt wat er ligt en meet achteraf, als hij het al doet.

Wind verandert de rekensom

Een afstandsreeks die binnen keurig oploopt met tien meter per stok, ziet er buiten anders uit. Tegen de wind vallen de hoge, spinnende stokken het hardst terug, terwijl de lagere stokken hun afstand grotendeels behouden. Het gat tussen je ijzer 6 en ijzer 7 is bij windkracht zes dus een ander gat dan op een windstille dag.

Dat pleit voor een tas met een lage optie. Een hybride die je bewust laag kunt houden, of een ijzer waarmee je een driekwartslag speelt, is op onze open banen waardevoller dan de veertiende stok die je twee keer per seizoen gebruikt. Het is ook de reden dat spelers hier vaker een sterk gelofte hybride dragen dan spelers in windstille streken.

Waar je je gaten laat meten in Nederland

Indoorcentra met simulator verhuren per uur inclusief meetapparatuur, en één uur levert je volledige afstandsschema op, ongeacht het weer. Dat is voor dit onderwerp de goedkoopste en snelste route, en in januari en februari zijn ze rustig.

De fittingbays van grote golfwinkels beschikken over dezelfde apparatuur en hebben het voordeel dat er meteen stokken uitgeprobeerd kunnen worden; een fittingbedrag van enkele tientallen euro’s wordt bij die winkels vaak verrekend bij aankoop, dus vraag daarnaar.

PGA-professionals die aan een baan verbonden zijn, doen hetzelfde werk en zijn doorgaans sterker op lie, lengte en schacht, wat de aanpassingen zijn die je set daadwerkelijk op maat maken. Wil je de getallen liever uit je eigen rondes halen, dan bouwen systemen met sensoren in de grips je afstandstabel op uit echte slagen vanaf echte liggingen. Panxis Golf heeft geen commerciële band met de genoemde winkels of organisaties.

De tas voor negen holes

Voor een avondronde volstaan zeven stokken: een hout of hybride, drie ijzers, twee wedges en de putter. De tas is lichter, de keuzes zijn eenvoudiger, en op de meeste Nederlandse negenholesbanen mis je niets.

Het is bovendien een uitstekende oefening voor je stokkeuze. Wie zonder ijzer 5 speelt, moet leren een ijzer 6 driekwart te slaan en een hybride te doseren, en dat zijn precies de slagen die op een winderige dag het verschil maken.

De samenstelling, samengevat

• Meet je carry-afstanden en teken de reeks uit van driver tot lobwedge.
• Zoek gaten groter dan vijftien meter en stokken die elkaar overlappen.
• Vervang lange ijzers door hybrides als je ze niet hoog krijgt.
• Controleer de loft van je pitching wedge en vul het gat eronder.
• Haal eruit wat je in vijf ronden niet hebt gebruikt.

Veertien stokken die elk een afstand dekken, spelen beter dan veertien stokken die je toevallig bezit. Het verschil kost meestal geen geld, alleen een half uur rekenen.

Hoe deze pagina tot stand kwam

Het genoemde fittingbedrag en de verrekening bij aankoop zijn gebaseerd op gegevens van Jumbo Golf & Hockey, Golfplaza en Golfstore Nederland (Nederland). Panxis heeft geen commerciële band met deze winkels.