Grip en houding: de correcties die niets kosten

Twee dingen bepalen het meeste van wat je bal doet, en geen van beide gebeurt tijdens de swing. Hoe je de stok vasthoudt en hoe je erbij staat is gratis te veranderen, vraagt geen atletiek, en daar beginnen bijna alle zelfaangeleerde fouten.

Het is ook het deel van het spel dat het snelst terugvalt. Grip en houding schuiven ongemerkt op in de loop van een seizoen, precies omdat je ze zelf niet ziet, en dat verklaart waarom een balvlucht die in mei prima was in augustus ineens een curve heeft gekregen.

De grip bepaalt waar het blad wijst

Houd de stok zo vast dat je twee knokkels op je voorste hand ziet en de V tussen duim en wijsvinger naar je achterste schouder wijst. Drie of vier knokkels sluit het blad en geeft een hook; één knokkel laat het open en geeft de slice waar de meeste amateurs jaren tegen vechten.

Het is de meest voorkomende oorzaak van een hardnekkige balvlucht en de minst populaire verandering, om een simpele reden: een gecorrigeerde grip voelt ongeveer twee weken verkeerd, en in die twee weken gaan de ballen slechter. Wie dat weet, houdt het vol; wie het niet weet, valt na drie slagen terug.

Verander hem daarom in de winter of aan het begin van het seizoen, niet in de week voor de clubkampioenschappen, en controleer hem elke sessie met een blik naar beneden voordat je de eerste bal slaat.

Gripdruk

Bij tien van de tien blokkeren de onderarmen en laat de stok niet meer los aan het eind van de swing. Bij twee beweegt hij in je handen. Vier of vijf is wat de meeste trainers vragen, en dat is losser dan de meeste spelers denken.

De test duurt tien seconden: houd de stok voor je uit en laat iemand er zacht aan trekken. Glijdt hij eruit, dan is het te los; zijn je onderarmen gespannen, dan te vast. Onder druk knijpt iedereen harder, en dat is de reden dat de laatste drie holes anders voelen dan de eerste vijftien.

De houding begint bij de heupen

Sta rechtop, leg je handen in de heupplooien en duw de heupen naar achteren tot je bovenlichaam kantelt. Laat dan de armen hangen. Dat zet je handen onder je schouders, waar ze vrij kunnen zwaaien.

Buigen vanuit het middel met een ronde rug doet het omgekeerde: de handen komen te dicht bij het lichaam, de romp kan niet draaien, en het lichaam komt door de bal omhoog om ruimte te maken. Dat laatste is de oorzaak van meer dunne en dikke slagen dan welke handbeweging ook.

Het gewicht staat midden op de voet, niet op de tenen en niet op de hielen. Een goede check: laat iemand zacht tegen je schouder duwen in de adresstand; sta je stabiel, dan klopt de verdeling.

Drie balposities

Driver bij de voorste hiel, middenijzers twee balbreedtes voor het midden, wedges net achter het midden. Dat dekt de hele tas, en er zijn geen tussenstappen nodig.

Elke stok vanaf dezelfde plek spelen betekent bij elke slag compenseren, en die compensaties werken alleen als je elke dag speelt. De balpositie is bovendien het eerste wat verschuift zonder dat je het merkt: leg tijdens het oefenen een stok op de grond loodrecht op je stand als referentie.

Uitlijning: eerst het blad, dan het lichaam

Zet het blad op het doel en bouw daarna je stand er parallel aan. Andersom richt je je lichaam op de vlag en het blad rechts ervan, wat de bal precies daarheen stuurt en er vervolgens toe leidt dat je gaat compenseren met je handen.

Leg elke oefensessie een stok op de grond en controleer het. Vrijwel iedereen die dit voor het eerst doet, ontdekt dat hij ergens anders stond dan hij dacht, en het verschil is groter naarmate de speler langer zelf heeft gepuzzeld.

Wat een verkeerde houding op de baan doet

Op een vlakke mat op de range vergeeft een matige houding veel. Op een Nederlandse baan met kleine hoogteverschillen, natte grond en wind wordt zij meteen zichtbaar: het lichaam moet balans zoeken, en balans zoeken tijdens de swing kost contact.

Dat is meteen de test die iets zegt: sla tien ballen vanaf een licht hellende ligging. Wie in balans blijft en het gras na de bal raakt, staat goed; wie achterover valt of de bal dun raakt, heeft meestal geen swingprobleem maar een adresprobleem.

Baanpermissie is het beste moment

Wie de baanpermissie haalt, krijgt grip, houding en uitlijning vanaf het begin gecontroleerd door iemand die weet waar hij naar kijkt, en dat is het grote voordeel boven zelf uitzoeken.

Wie de baanpermissie jaren geleden haalde en er sindsdien niemand naar heeft laten kijken, heeft vrijwel zeker op alle drie de punten iets zien verschuiven. Een controle van een half uur is dan geen les maar onderhoud, en het is de goedkoopste vorm ervan.

Laat ernaar kijken, je ziet het zelf niet

Grip, houding en uitlijning zijn de drie dingen die een golfer niet zelf kan vaststellen. Het gevoel klopt niet: een grip die goed voelt, is meestal de grip waarmee je gewend bent te slaan, en niets meer dan dat.

Een uur bij een PGA-professional laat alle drie in een minuut zien. Een telefoonfilmpje van achteren, met de camera op heuphoogte op de doellijn, doet voor twee van de drie hetzelfde werk en kost niets. Maak dat filmpje twee keer per seizoen en vergelijk.

Handschoen, grips en de kleine dingen

Een grip die glad is geworden, dwingt je harder te knijpen, en harder knijpen blokkeert de onderarmen. Nieuwe grips zijn daarom geen luxe maar de goedkoopste manier om je gripdruk te verlagen; reken op vervanging na ongeveer veertig ronden, en eerder als je veel in de regen speelt.

De dikte telt ook mee. Een te dunne grip maakt de handen actief en sluit het blad, een te dikke doet het omgekeerde en kost gevoel op korte slagen. De juiste maat wordt bepaald door je handmaat, niet door wat er standaard op zit.

Waar je dit in Nederland laat controleren

De pro van je eigen club of baan is de eerste en meestal de goedkoopste optie; vrijwel elke Nederlandse locatie heeft er een, en een half uur op grip, houding en uitlijning is voor de meeste spelers de best bestede les van het jaar. Vraag expliciet om alleen deze drie punten: dan gaat het uur niet op aan een swingtheorie.

De banenzoeker van golf.nl laat zien welke locaties bij jou in de buurt liggen, en veel banen en golfcentra draaien groepslessen op precies deze basis, wat aanzienlijk goedkoper is dan privéles en voor dit onderwerp even effectief.

Voor het materiaaldeel controleren en vervangen sommige gespecialiseerde golfwinkels de gripmaat terwijl je wacht, en de meeste clubpro’s doen dat ook in eigen werkplaats. Vraag om de maat te bepalen aan de hand van je hand en niet aan de hand van de verpakking. Panxis Golf heeft geen commerciële band met de genoemde organisaties.

Wat je voor je volgende ronde controleert

• Twee knokkels op de voorste hand, V’s naar de achterste schouder.
• Gripdruk rond vier op tien, gecontroleerd met de trektest.
• Heupen naar achteren, armen hangend, gewicht midden op de voet.
• Drie balposities in plaats van één.
• Blad eerst gericht, lichaam daarna, gecontroleerd met een stok op de grond.

Niets ervan is spectaculair en alles is gratis. Het is ook waar de meeste balvluchtproblemen beginnen en eindigen.