Vijf getallen die laten zien waar je slagen blijven

De meeste golfers kennen hun score en verder niets. Vijf getallen op de achterkant van de kaart laten binnen drie rondes zien waar je slagen werkelijk blijven, en het is bijna nooit waar je dacht.

De reden dat het werkt: een score is een optelsom van tientallen gebeurtenissen en vertelt daardoor niets over de oorzaak. Wie 94 speelt weet dat het niet goed ging; wie weet dat hij vier keer drie putts nodig had en twee strafslagen bij water weggaf, weet wat hij de komende maand oefent.

Geraakte fairways

Tel de fairways die je vanaf de tee raakt op par 4 en par 5. Het patroon telt daarbij meer dan het getal: mis je er zes en gaan er vijf dezelfde kant op, dan heb je een balvorm te beheren en geen swing te verbouwen.

Dat onderscheid is veel geld waard. Naar de juiste kant van de fairway mikken kost niets en werkt onmiddellijk, terwijl het afleren van een curve maanden duurt en tussentijds slechtere scores oplevert. Noteer dus niet alleen hoeveel, maar ook waarheen.

Greens in regulation

Op de green met minstens twee putts over voor par: op een par 4 dus in twee slagen. Bij de meeste amateurs ligt dit getal tussen twee en zes, en het volgt de handicap nauwer dan welke andere statistiek ook.

Noteer ook naar welke kant de missers gaan, want dat bepaalt hoe zwaar ze wegen. Een green links missen op een baan waar de bunkers links liggen, kost anderhalve slag per keer; dezelfde misser aan de brede kant kost er een halve. Dat verschil los je op met een ander mikpunt, niet met een andere swing.

Putts, goed geteld

Het totale aantal putts misleidt, want wie de hele dag naar een meter chipt lijkt een uitstekende putter, en wie tien greens raakt heeft vanzelf meer putts. Tel in plaats daarvan twee dingen: het aantal keren drie putts, en het aantal gemaakte putts binnen drie meter.

Die twee getallen scheiden de twee vaardigheden die het putten uitmaken: lengtecontrole van ver, en startlijn van dichtbij. Ze vragen ook om verschillende oefeningen, en zonder de splitsing oefen je meestal de verkeerde.

Up-and-downs

Noteer bij elke gemiste green of je in twee slagen klaar was. Een speler met handicap 15 lukt dat ongeveer een op de vijf keer, een goede clubspeler ongeveer een op de twee, en het verschil tussen die twee percentages is bijna precies het verschil tussen hun handicaps.

Weinig greens in regulation én een laag percentage up-and-downs betekent dat je volgende vier slagen in het korte spel liggen. Dat is een onwelkome conclusie voor wie graag ballen slaat op de range, en het is de meest voorkomende uitkomst van deze oefening.

Strafslagen en hun oorzaak

Schrijf elke strafslag op met één woord over de beslissing erachter: driver, layup, water, out. De meeste spelers geven er twee tot vier per ronde weg, en bijna allemaal op drie of vier holes van de banen die ze het vaakst spelen.

Dat is baanstrategie, geen techniek, en het is de goedkoopste categorie om te repareren. Wie op die drie holes een hout 3 of een hybride van de tee slaat, verliest twintig meter en wint anderhalve slag, en dat staat na twee rondes zwart op wit op de kaart.

Hoe je het noteert zonder gedoe

De achterkant van de scorekaart heeft genoeg ruimte, en één minuut per hole is te veel gerekend: het zijn vijf tekens. Zet een streepje voor een geraakte fairway, een pijl naar de kant van een misser, een G voor een green in regulation, het aantal putts, en een letter bij een strafslag.

Doe het op de volgende tee terwijl je wacht, niet op de green, want daar houd je de flight achter je op. En doe het drie of vier rondes achter elkaar; één ronde is een anekdote, vier rondes zijn een patroon.

Wat je met de getallen doet

Tel na drie of vier rondes op en vergelijk elke categorie met de richtwaarde voor de score die je wilt spelen. De categorie die daar het verst vanaf ligt, is je oefenplan voor de komende maand.

Bij de overgrote meerderheid van de clubspelers is dat het korte spel en niet de driver, en dat is precies de reden om te meten in plaats van te gokken. De range voelt productiever dan het chippinggebied, en de kaart zegt vrijwel altijd het omgekeerde.

Kies daarna één ding tegelijk. Vier weken werken aan up-and-downs verandert een getal zichtbaar; vier weken aan alles tegelijk verandert niets.

Wat de getallen niet vertellen

Ze zeggen niets over waarom een slag misging, alleen waar de slagen verdwijnen. Het onderscheid is belangrijk: statistiek wijst de plaats aan, een pro of een launch monitor wijst de oorzaak aan, en wie de tweede stap overslaat gaat harder oefenen aan het juiste onderdeel op de verkeerde manier.

Ze zeggen ook niets over de omstandigheden. Vier rondes in maart met windkracht zes leveren andere getallen op dan vier rondes in juli, en dat is geen ruis maar informatie: op onze open banen is de wind een vast onderdeel van het spel, en je oefenplan mag dat weerspiegelen.

De zesde kolom, voor wie verder wil

Er is één getal dat de vijf hierboven overtreft en dat bijna niemand bijhoudt: de afstand die overblijft na je afslag op par 4. Noteer hem drie rondes lang en je ziet hoeveel van je approaches uit de categorie komen waar je het minst mee oefent.

Bij de meeste clubspelers blijkt dan dat de helft van hun tweede slagen tussen 130 en 170 meter ligt, terwijl hun oefentijd naar de driver en de lobwedge gaat. Dat verklaart meer scores dan welke swingtheorie ook, en de conclusie is aangenaam concreet: oefen de stokken die je het vaakst gebruikt.

Waar je dit in Nederland bijhoudt

De achterkant van de kaart, een potlood en een minuut per hole vormen het hele systeem, en het kost niets. Elke Nederlandse scorekaart heeft ruimte op de achterzijde en elke receptie heeft potloden.

Wil je niets opschrijven, dan registreren systemen met sensoren in de grips dezelfde statistieken automatisch, inclusief een afstandentabel per stok als bijvangst. Ze kosten ongeveer evenveel als een wedge, en verschillende ervan rekenen daarnaast een jaarabonnement voor de analyse; controleer dat voor de aankoop.

De app van de NGF bewaart je rondes hole voor hole zodra je ze invoert voor je handicap, wat gratis een overzicht per hole over een heel seizoen oplevert. Hij telt geen fairways en geen up-and-downs, maar het patroon per hole is al een goed begin en het zit bij je registratie inbegrepen. Panxis Golf heeft geen commerciële band met de genoemde systemen of organisaties.

De valkuil van te veel meten

Wie alles bijhoudt, gebruikt niets. Vijf getallen zijn genoeg, en na drie of vier rondes ontstaat er een patroon dat één oefenplan oplevert. Meer categorieën leveren meer data en niet meer inzicht.

Even belangrijk: meet in periodes en niet permanent. Vier rondes in het voorjaar, vier in het najaar, en de rest van het seizoen speel je gewoon. Golf blijft een spel, en een kaart die zes kolommen telt, haalt daar meer uit weg dan hij oplevert.

Begin met één kaart

• Geraakte fairways, en naar welke kant de missers gingen.
• Greens in regulation, en naar welke kant die werden gemist.
• Drie putts, en gemaakte putts binnen drie meter.
• Up-and-downs bij elke gemiste green.
• Strafslagen met één woord over de beslissing.

Vijf tekens per hole, vier rondes lang, en je weet meer over je golf dan na een seizoen ballen slaan.